image

INCOTERMS ve Sigorta

 

Sigorta konusu sadece taşımacılık faaliyetinde değil aynı zamanda incoterms in uygulanması esnasında da çok önemli bir yer tutmaktadır. Yanlış uygulamaların ve yanlış yorumların sık yapıldığı bir alandır.

Bu tür olumsuzluklar daha ziyade ICC (International Chamber of Commerce ) nin resmi Incoterms metninin yanlış yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. Incoterms hakkında özellikle iki kavram yanlış uygulanmaktadır. Öncelikle, Incoterms in satım sözleşmesinden ziyade taşıma sözleşmesine uygulanacağı yanılgısına düşülmektedir.İkinci olarak kimi zaman hataya düşülerek Incoterms’in, tarafların sözleşmede bulundurmak isteyecekleri tüm yükümleri kapsayacağı sanılmaktadır. İhracat ve ithalatçıların,uluslararası bir satım işlemini gerçekleştirebilmek için değişik sözleşmeler arasındaki pratik ilişkileri göz önüne almaları önemli ise de burada sadece satım sözleşmesi değil,taşıma,sigorta ve finansman sözleşmeleri’de gereklidir. Incoterms bu sözleşmelerden sadece birisi ile ,satım sözleşmesi ile ilgilidir.(Incoterms 2000)

  1. Incoterms’e bakıldığında Toplam 13 adet terim içerisinde sadece “CIF” ve “CIP” klozlarında sigorta ifadesi geçmektedir. Bunun dışındaki terimlere ilişkin olarak resmi metinde “yükümlülük yok ” ifadesi kullanılmıştır. Bu ifade birbirlerine karşı yükümlülüğünün bulunmadığı” anlamını taşır ve süreç içerisindeki risklerin aynen devam ettiği malumdur. O nedenle, mağduriyete sebep vermemek için ;

Kural olarak riski kim yükleniyorsa sigortayı o yaptırmalıdır.ya da taraflar bu hususla ilgili olarak sözleşmeye hüküm koymalıdırlar

Sigorta konusuna ilişkin ICC tarafından düzenlenmiş diğer önemli noktalar ise şunlardır;

– İhracatçı, sigorta yükümlülüğünü de üstlendiği ilgili incoterms klozlarında, masrafları kendisine ait olmak üzere bir sigorta poliçesini temin etmeli ve poliçenin bir nüshasını veya bunu kanıtlayan başka bir dokümanı alıcıya iletmelidir,

– Ticarî teamüller en dar kapsamlı sigorta yaptırmayı öngörür (sadece

yangın/çalınma/hasar gibi) ; ancak ekstra prim farkı ithalatçıya (alıcıya) ait olmak üzere daha geniş kapsamlı sigorta poliçeleri de tanzim edilebilir (savaş/grev/kitlesel hareketler gibi)

– Sigorta sürelerinin kapsamı, ilgili incoterms klozlarının ifade ettiği sürelerle sınırlı olacaktır.

İhracatcı firmaların yoğun olarak kullandıkları nakliyat sigortlarını kısaca üç ana başlıkta incelemek mümkündür

EMTİA NAKLİYAT SİGORTALARI

Nakliyat Emtea Sigortaları herhangi bir malın, herhangi bir vasıta ile ( gemi, kamyon, uçak, tren ) bir yerden diğer bir yere taşınması esnasında uğrayabileceği hasarları temin eder. Nakliyat Emtea Sigortalarında, Sigortalı, o malın sahibidir. Nakliyeci bir şirket taşımakta olduğu bir mal için, ancak sigorta ettiren sıfatı ile sigorta yaptırabilir. İlgili poliçede, sigortalı olarak mal sahibinin yine belirtilmesi gerekir. Herhangi bir hasarda hasar sigortalıya ödenir.

Nakliyat hasarları, bir çok bakımdan diğer sigorta hasarlarından farklılık gösterir.Zira, sartları ve çeşitleri itibariyle nakliyat sigortaları çok değişik olup, hasarın sebebi ve miktarı önemlidir.Ayrıca, emtia nakliyat sigorta poliçesinin yükün devrine bağlı olarak,devir edilmesi mümkündür. BU yüzden sigortacının muhatap olacağı kişi değişebilir.

Özellikle dış ticaret işlemlerinde, emtea sigortalarının hangi tarafça ( alıcı ve satıcı ) yaptırılacağı ve sigorta sorumluluğunun ne zaman başlıyacağı satış şekline bağlıdır. Bu nedenle dış ticaret işlemlerinde kullanılan satış şekilleri aşağıda verilmiştir.

Satış Şekli Sigorta yaptırmakla yükümlü olan taraf

EXWORKS

Alıcı

Satış kontratına bağlı olarak alıcıya teslim edilmesi ile sigorta teminatı başlar.

FOB

Alıcı

Malların gemi güvertesine alınması ile sigorta teminatı başlar. Gemi güvertesine alınana kadar olan her türlü riskler satıcı ve onun sigortacısına aittir.

CF

Alıcı

Malların yüklenmesi bittikten sonra alıcı tarafından teslim alınması ile sigorta teminatı başlar.

CIF

Satıcı

Mallar alıcıya teslim edilene kadar sigorta teminatı devam eder. Alıcıya teslim edildiği anda teminat sona erer.

 

SORUMLULUK SİGORTALARI

Bu sigorta, taşıyıcının taşıdığı mallara ilişkin hukuki sorumluluklarını teminat altına alır. Çalışanların sebebiyet verdiği yükleme ve istifleme hataları, yanlış adrese teslim ,yanlış etikteleme gibi riskler sorumluluk sigortaları ile teminat altına alınır.Freight forwarderler ve taşıyıcılar açısından bu sorumluluk türü büyük önem taşımaktadır.

Taşınan malın bir hasara maruz kalması halinde, mal sigortacısı, hasarı tazmin eder. Ancak, hasarın, söz konusu mallar nakliyecinin sorumluluğunda iken meydana geldiği belirlendiği taktirde, mal sigortacısının nakliyeciye karşı rücu hakkı saklıdır. Mal sigortacısının olmadığı veya hasarın mal sigorta poliçesi kapsamına girmediği durumlarda, mal sahibi, nakliyeciden hasarın tazminini talep eder.

Taşıyıcı Sorumluluk Sigortaları, taşıma sırasında meydana gelecek bir rizikodan dolayı taşıyıcıya düşen hukuki sorumlulukları sigortalı ve sigortacının mutabık kaldığı poliçe kapsamına göre teminat altına alır.

KIYMET NAKLİYAT SİGORTALARI

Kişi veya kuruluşların beraberlerinde taşıdıkları nakit para, külçe altın, gümüş ve bunlardan basılmış para, sikke, süs eşyası, mücevher ile tahvil, hisse senedi, çek gibi kıymetli evrak, döviz ve efektifler, kıymet nakliyatı sigortasının konusunu teşkil eder.

Para ve kıymetli evrakın, zırhlı araçlar ile ve görevliler nezaretinde veya posta yolu ile yapılan sevkiyatında uğrayacakları hasar ve kayıplar, silahlı gasp ve soygun dahil olmak üzere teminat altına alınır.

Sevkiyat zırhlı araçlarla ve görevli nezaretinde yapılmadığı takdirde, teminat ancak ek prim ödenerek sağlanabilir.Sevkiyat posta yolu ile yapıldığında silahlı gasp ve soygun teminata dahil olmasına karşın, her türlü kısmi ve tamamen çalınma, teslim etmeme ve kaybolma riskleri dahil değildir. Ancak ek prim ödeyerek teminata dahil etmek mümkündür.

(Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği www.tsrb.org.tr sitesinden ve www.igeme.org.tr sitesindeki İhracatta teslim Şekilleri ve Nakliyat –Asım Çalış makalesinden yararlanılmıştır)

Egemen Gürsel Ankaralı

Avukat

egemeng@superonline.com

 

Bizimle İletişime Geçin

ADRESİMİZ

Halaskargazi Mh. Vali Konağı Cd. No:17/3 Erciyas Apt. Nişantaşı, Şişli, İstanbul.

NUMARAMIZ

+90 212 225 22 75

+90 212 225 47 83

EMAIL ADDRESİMİZ

Email: egemen@ankarali.av.tr